Erişim nasıl hesaplanır?
Haritadaki ilçe renkleri, "kaç merkez var" sorusuna değil **iki aşamalı yüzen havza erişim ölçüsüne** (E2SFCA) dayanır. Bu sayfa yöntemi sade biçimde anlatır.
Üç adımda hesap
- Talep: her merkez için, çevresindeki ilçelerin nüfusu mesafeye göre ağırlıklandırılarak toplanır. Yakındaki nüfus daha çok sayılır.
- Arz oranı: merkezin kapasitesi bu talebe bölünür (kapasite / talep). Kapasite bilgisi gelene kadar her merkez eşit (1) sayılır.
- Erişim: ilçe için, çevresindeki merkezlerin arz oranları mesafeye göre ağırlıklandırılarak toplanır. Çıkan ham değer 0-100 aralığına ölçeklenir; 100 en iyi hizmet alan ilçedir.
Ağırlık, merkezin bulunduğu yerde 1'den başlar ve 60 km'de sıfıra iner. Mesafeler kuş uçuşu × 1.25 (kara yolu katsayısı) ile tahmin edilir.
Renkler ne diyor?
- Yüksek erişim: indeksi, skorlanan ilçelerin üst çeyreğinde olan ilçeler. Eşik her hesaplamada veriden yeniden türetilir (şu anki en yüksek skor: 100,0/100).
- Orta erişim: skoru olan ama üst çeyreğe girmeyen ilçeler.
- Erişim yok: nüfusu bilinen ama 60 km içinde yayında merkez bulunmayan ilçeler — şu an 484 ilçe. Bu bir veri eksiği değil, bulgudur: o ilçede GETAT'a erişim yok. Renk, ilçedeki merkez **sayısına** göre verilir ve uydurma bir skor yazılmaz.
Şu an 488 / 972 ilçe skorlu · son hesaplama 09.10.2026 · nüfus verisi 2022 (ADNKS 2022 ilçe nüfusları (06.02.2023 yayımı))
Örnek hesap
Karesi (Balıkesir) · nüfus 185.118 · erişim indeksi 39,1/100
| Merkez | İlçe | Mesafe | Ağırlık |
|---|---|---|---|
| Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi | Karesi, Balıkesir | 0,0 km | 1,000 |
| T.C. Sağlık Bakanlığı Balıkesir Atatürk Şehir Hastanesi | Karesi, Balıkesir | 0,0 km | 1,000 |
| Balıkesir Üniversitesi GETAT Merkezi | Altıeylül, Balıkesir | 17,6 km | 0,707 |
Ağırlık = 1 − (mesafe ÷ 60 km). Merkez uzaklaştıkça katkısı azalır; 60 km ötede sıfır olur. Bu ilçenin çevresinde eşik içinde başka merkez yok.
Başka bir ilçe için: aramadan ilçeyi açıp "nasıl hesaplanır?" bağlantısını kullanabilirsiniz.
Neyi göstermez?
- Kapasiteyi değil, erişilebilirliği gösterir: merkezlerin hekim, cihaz veya yatak kapasitesi verisi henüz yok; her merkez eşit sayılır.
- Gerçek yol süresini değil, mesafe tahminini kullanır; dağlık illerde sapma büyüyebilir.
- Merkezin kendisini değil, ilçeyi puanlar. İlçe içindeki dağılım (şehir merkezi–kırsal) ayrıca değişebilir.
- Çok küçük nüfuslu ama yakınında merkez bulunan bir ilçe yüksek skor alabilir; skoru okurken nüfus büyüklüğü de dikkate alınmalıdır.
Yöntemin ayrıntılı varsayımları depoda (doc/e2sfca.md) yazılıdır.
GETAT'ın ne olduğunu bu sayfada okuyabilir,
ilçe bazında değerleri haritada görebilir,
aramadan ilçelere ulaşabilirsiniz.